Τρίτη 30 Απριλίου 2024

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ



Γιορτή των λουλουδιών

Την 1η Μαΐου γιορτάζουμε την Πρωτομαγιά. Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο που έχουν διατηρηθεί ως τις μέρες μας. Ίσως είναι κατάλοιπο πανάρχαιων προχριστιανικών δοξασιών που είναι σχετικές με τη γονιμότητα και την καρποφορία της γης. Στον πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών χωρών αυτή τη μέρα συναντούμε κάποιες εκδηλώσεις όπως η έξοδος των ανθρώπων στην ύπαιθρο με συνοδεία χορών και τραγουδιών, το μάζεμα λουλουδιών για να πλεχτούν στεφάνια, τα οποία στη συνέχεια κρεμιούνται σε περίοπτη θέση στα σπίτια.

Στη Σουηδία, την Πρωτομαγιά οι χωρικοί μαζεύουν πράσινα κλαδιά που τα αναρτούν στα σπίτια τους, ενώ τραγουδούν τραγούδια που μιλούν για ευφορία και ευτυχία. Σε χωριά της Γερμανίας την 1η Μαΐου ένα κλαδί στολισμένο με ταινίες (το Maibaum) τοποθετείται στην κεντρική πλατεία και γύρω του στήνονται ξέφρενοι χοροί. Ακόμη εκλέγουν το πιο όμορφο κορίτσι του χωριού ως Βασίλισσα του Μαΐου (Maikonigin), το οποίο και ντύνουν με κάτασπρο φόρεμα.

Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Πρωτομαγιάς, το μαγιάτικο κλαδί ή το άνθινο στεφάνι, είναι πιθανόν να έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. H γιορτή της άνοιξης, η αρχαία Πρωτομαγιά, πήρε σιγά-σιγά επίσημη μορφή. Aπό τις παλαιότερες γιορτές, δημιουργήθηκαν τα Aνθεστήρια, η γιορτή των λουλουδιών. Aυτή ήταν η πρώτη επίσημη γιορτή ανθέων των Eλλήνων. Εγινε πρώτα στην Aθήνα, όπου με μεγαλοπρέπεια βάδιζαν προς τα ιερά πομπές με κανηφόρες, που έφερναν άνθη.



Εργατική Πρωτομαγιά

Ο Μάης δεν είναι μόνο ο μήνας που σφραγίζει την άνοιξη. Είναι επίσης μήνας μνήμης και τιμής για τους αγώνες των ανθρώπων που έδωσαν το αίμα τους και θυσιάστηκαν διεκδικώντας το οχτάωρο και ανθρώπινες συνθήκες εργασίας.

Η Πρωτομαγιά καθιερώθηκε ως μέρα γιορτής της εργατικής τάξης το 1889, από το Διεθνές Εργατικό Συνέδριο του Παρισιού για να τιμήσει τα θύματα της μεγάλης και αιματηρής απεργίας που είχε γίνει στο Σικάγο, 3 χρόνια πριν.

Την 1η Μαΐου του 1886 η Αμερικάνικη Ομοσπονδία Εργασίας οργάνωσε μαζική απεργία στο Σικάγο, που ήταν τότε το μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο, 350,000 εργάτες από όλη τη χώρα ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα. Η πόλη του Σικάγο κυριολεκτικά παρέλυσε. Όλες οι εταιρίες που δραστηριοποιούνταν στην πόλη αναγκάστηκαν να διακόψουν την λειτουργία τους. Το σύνθημα εκείνης της απεργίας ήταν "8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ανάπαυση, 8 ώρες ύπνος". Οι εργάτες διεκδικούσαν το οχτάωρο αλλά οι εργοδότες είχαν αντίθετη γνώμη. Έτσι σε συνεργασία με την αστυνομία, την εθνοφρουρά και τους οπλισμένους μπράβους που είχαν προσλάβει αντέδρασαν έντονα.

Ήταν Σάββατο, οι εργάτες μαζί με τις οικογένειές τους κουβεντιάζοντας και ντυμένοι με τα καλά τους κατευθύνονταν στο χώρο της συγκέντρωσης. Ωστόσο, στους πλαϊνούς δρόμους που θα φιλοξενούσαν τη συγκέντρωση και στις γύρω στέγες των κτιρίων η ατμόσφαιρα είχε γίνει απειλητική. Χιλιάδες αστυνομικοί και ειδικές δυνάμεις του στρατού περίμεναν το σύνθημα για να δράσουν. Λίγο αργότερα όταν η αστυνομία προσπάθησε να διαλύσει βίαια μια ειρηνική συγκέντρωση στην Haymarket Square, μια βόμβα πετάχτηκε προς το μέρος τους τραυματίζοντας περίπου 70 αστυνομικούς. Τότε αυτοί άνοιξαν πυρ προς το πλήθος σκοτώνοντας και τραυματίζοντας δεκάδες. Χωρίς να έχει στοιχεία ως προς την ταυτότητα των δραστών που εκτόξευσαν την βόμβα, η αστυνομία, συλλαμβάνει οχτώ ηγέτες του εργατικού κινήματος.

Το ματωμένο πουκάμισο των εργατών του Σικάγου έγινε σύμβολο πάλης και θυσίας.



Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα η πρώτη διαδήλωση της Πρωτομαγιάς έγινε το 1892 και το 1893 όταν περίπου 2.000 εργαζόμενοι κατέβηκαν στους δρόμους ζητώντας οχτάωρο, Κυριακή αργία και κρατική ασφάλιση στα θύματα εργατικών ατυχημάτων. Η μέρα έχει θεσπιστεί ως αργία και όλες οι υπηρεσίες και οι επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές.

Παράλληλα, τον Μάιο του 1936 οι καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης, μετά την απόρριψη των αιτημάτων τους, κατέλαβαν ένα εργοστάσιο και η διαμαρτυρία συνεχίστηκε με συμπαράσταση καπνεργατών από άλλα εργοστάσια. Εναντίον τους κινήθηκε τόσο η αστυνομία όσο και ο στρατός, ενώ κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων έχασαν τη ζωή τους 8 εργάτες από τους πυροβολισμούς χωροφυλάκων.
Πηγή: iefimerida.gr









Δευτέρα 22 Απριλίου 2024

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ


ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ
είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις
και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

Οι λέξεις που μεταχειριζόμαστε στη θέση ονομάτων ή επιθέτων, λέγονται αντωνυμίες.

Οι προσωπικές αντωνυμίες φανερώνουν τα τρία πρόσωπα του λόγου :
εκείνον δηλαδή που μιλεί (πρώτο πρόσωπο εγώ), εκείνον που του μιλάμε (δεύτερο πρόσωπο εσύ) και εκείνο που γι’ αυτό γίνεται λόγος (τρίτο πρόσωπο  αυτός).

    1. Προσωπικές αντωνυμίες  


Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

Β' ΠΡΟΣΩΠΟ

Τύποι

Τύποι

Δυνατοί

Αδύνατοι

Δυνατοί

Αδύνατοι

Ονομ.

εγώ

--

εσύ

--

Γεν.

εμένα

μου

εσένα

σου

Αιτ.

εμένα

με

εσένα

σε

Κλητ.

--

--

εσύ

--

Ονομ.

εμείς

--

εσείς

--

Γεν.

εμάς

μας

εσάς

σας

Αιτ.

εμάς

μας

εσάς

σας

Κλητ.

--

--

εσείς

--


  

Γ' ΠΡΟΣΩΠΟ

Δυνατοί τύποι

Αδύνατοι τύποι

Ονομ.

αυτός

αυτή

αυτό

τος

την

το

Γεν.

αυτού

αυτής

αυτού

του

της

του

Αιτ.

αυτόν

αυτή(ν)

αυτό

τον

τη(ν)

το

   

Ονομ.

αυτοί

αυτές

αυτά

τοι

τες

τα

Γεν.

αυτών

αυτών

αυτών

τους

τους

τους

Αιτ.

αυτούς

αυτές

αυτά

τους

τις(τες)

τα



2. Κτητικές αντωνυμίες
Οι αντωνυμίες  μου, της, τους φανερώνουν σε ποιον ανήκει κάτι (τον κτήτορα) και λέγονται κτητικές.

Α’ προσώπου: δικός μου, δική μου, δικό μου
            δικός μας, δική μας, δικό μας
Β’ προσώπου: δικός σου, δική σου, δικό σου
            δικός σας, δική σας, δικό σας
Γ’ προσώπου: δικός του (της), δική του (της), δικό του (της)
            δικός τους, δική τους, δική τους
                       

 3. Αυτοπαθείς αντωνυμίες
  
Οι αντωνυμίες  που φανερώνουν πως το ίδιο πρόσωπο ενεργεί και το ίδιο δέχεται την ενέργεια λέγονται αυτοπαθείς.     


   

Ενικός αριθμός

Α' Προσώπου

Β' Προσώπου

Γ' Προσώπου

Γεν.

του εαυτού μου

του εαυτού σου

του εαυτού του (της)

Αιτ.

τον εαυτό μου

τον εαυτό σου

τον εαυτό του (της)

Πληθυντικός αριθμός

Α' Προσώπου

Β' Προσώπου

Γ' Προσώπου

Γεν.

του εαυτού μας ή
των εαυτών μας

του εαυτού σας ή
των εαυτών σας

του εαυτού τους ή
των εαυτών τους

Αιτ.

τον εαυτό μας ή
τους εαυτούς μας

τον εαυτό σας ή
τους εαυτούς σας

τον εαυτό τους ή
τους εαυτούς τους



 4. Οριστικές αντωνυμίες  
Οι αντωνυμίες  που ορίζουν και ξεχωρίζουν κάτι από άλλα του ίδιου είδους λέγονται οριστικές. 
Για οριστικές αντωνυμίες χρησιμεύουν:
  α) Το επίθετο ο ίδιος, η ίδια, το ίδιο (με το άρθρο)
  β) Το επίθετο μόνος, μόνη, μόνο.
  
5. Δεικτικές αντωνυμίες  

Δεικτικές αντωνυμίες λέγονται εκείνες που τις χρησιμοποιούμε, όταν δείχνουμε. Δεικτικές αντωνυμίες είναι οι ακόλουθες:     

α) αυτός, αυτή, αυτό

-- (Θα πάμε εκδρομή αυτές τις μέρες.)

β) τούτος, τούτη, τούτο

-- (Τούτο είναι το κτήμα μου.)

γ) εκείνος, εκείνη, εκείνο

-- (Εκείνο το καλοκαίρι περάσαμε όμορφα.)

δ) τέτοιος, τέτοια, τέτοιο

-- (Δεν είναι τέτοια η κατάσταση.)

ε) τόσος, τόση, τόσο

-- (Περάσαμε τόσες δοκιμασίες μαζί.)


    
6. Αναφορικές αντωνυμίες  
Αναφορικές λέγονται οι αντωνυμίες με τις οποίες ολόκληρη πρόταση αναφέρεται, δηλ. αποδίδεται, σε μια άλλη λέξη.
Αναφορικές αντωνυμίες είναι:
  

α) το άκλιτο που

Ο άνθρωπος που είδα, είναι τώρα εδώ.

β) ο οποίος, η οποία, το οποίο

Ο μαθητής, ο οποίος είναι άτακτος, τιμωρείται.

γ) όποιος, όποια, όποιο και το ό,τι.

'Οποιος θέλει ας δοκιμάσει.
Γράψε ό,τι ξέρεις.

δ) όσος, όση, όσο

'Οσοι έμειναν στην πόλη υπέφεραν.


 
    

7. Ερωτηματικές αντωνυμίες 

 Ερωτηματικές αντωνυμίες λέγονται εκείνες που τις μεταχειριζόμαστε, όταν ρωτούμε:  

    

α) Τι;

Τι ώρα είναι;

β) ποιος; ποια; ποιο;

Για ποιο θέμα μιλάς;

γ) πόσος; πόση; πόσο;

Πόσα σου οφείλω;



8. Αόριστες αντωνυμίες  

Αόριστες λέγονται οι αντωνυμίες που τις μεταχειριζόμαστε για ένα πρόσωπο ή πράγμα, που δεν το ονομάζουμε, γιατί δεν το ξέρουμε ή γιατί δε θέλουμε:
    Κάποιος σε ζητάει στο τηλέφωνο.     
Αόριστες αντωνυμίες είναι:  

 α) ένας, μια (μία), ένα

Μου έλεγε ένας.

 β) κανένας (κανείς), καμιά (καμία), κανένα

Δεν του μίλησε κανείς.

 γ) κάποιος, κάποια, κάποιο

Κάποιοι θέλουν να σας μιλήσουν.

 δ) μερικοί, μερικές, μερικά

Μερικοί τον ακολούθησαν μέχρι το τέλος.

 ε) κάτι, κατιτί

Κάτι θα είδες.

στ) τίποτε (τίποτα)

Δεν ξέρω τίποτε.

 ζ) κάμποσος, κάμποση, κάμποσο

Περιμέναμε κάμποση ώρα.

 η) κάθε· καθένας, καθεμιά (καθεμία),
      καθένα

Κάθε μέρα διαβάζει την εφημερίδα του.



     

Πίνακας  συσχετικών αντωνυμιών

Ερωτηματικές

Αόριστες

Δεικτικές

Αναφορικές

ποιος;

ένας, κάποιος

αυτός

(εκείνος) που

κανένας, μερικοί

(ε)τούτος

όποιος

άλλος

εκείνος

ο δείνα, ο τάδε

καθένας (κάθε)

τι;

κάτι, κατιτί

αυτό, τούτο

ό,τι

κάθε, καθετί

εκείνο

τίποτε

τι (λογής);

τέτοιος

οποιοσδήποτε

τι (είδος);

τέτοιος

οτιδήποτε

πόσος;

κάμποσος

τόσος

όσος






Διακρίνω προσωπικές αντωνυμίες από άρθρα





Διακρίνω προσωπικές, κτητικές αντωνυμίες από άρθρα